Nguyễn Mạnh Cường: Giữ hồn Việt trong từng lớp sơn

Trong thế giới nghệ thuật đương đại, Nguyễn Mạnh Cường (nghệ danh Thu Hồng) đã chọn cho mình một con đường riêng: Trở về với cội nguồn qua chất liệu sơn mài truyền thống. Hành trình nghệ thuật của anh không phải là cuộc cách tân đầy táo bạo, mà là sự trở về đầy trân trọng với những giá trị văn hóa dân tộc được kết tinh trong từng lớp sơn, từng nét vẽ.

Họa sĩ Nguyễn Mạnh Cường

Những năm tháng học tập tại Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật đã cho anh Cường có cơ hội được đi khảo sát, nghiên cứu những ngôi đình, chùa cổ. Chính tại những không gian linh thiêng ấy, anh bắt đầu mê mẩn với chất liệu sâu thẳm và bóng sáng bền bỉ của sơn mài. Anh nhận ra trong từng bức tượng, hoành phi, câu đối, chất liệu này không chỉ mang vẻ đẹp thẩm mỹ mà còn chứa đựng cả giá trị văn hóa và giá trị truyền thống Việt Nam. Đối với họa sĩ Nguyễn Mạnh Cường, sơn mài chính là phương tiện hoàn hảo để kể về cuộc sống sinh hoạt, lao động của người Việt, thể hiện rõ tinh thần phương Đông.

Đối với anh, sơn mài chính là phương tiện hoàn hảo để kể về cuộc sống sinh hoạt, lao động của người Việt

Bước vào con đường nghệ thuật với tâm thế lặng lẽ nhưng đầy quyết tâm, Nguyễn Mạnh Cường luôn giữ cho mình sự khiêm nhường của một người thợ thủ công truyền thống. Mỗi khi chạm vào từng lớp sơn, từng lớp vàng bạc hay vỏ trứng, anh như được kết nối với những nghệ nhân xưa - những người đã dành cả đời cho sự tinh xảo.

Một góc tại xưởng của họa sĩ Nguyễn Mạnh Cường

Chính sự kết nối thầm lặng ấy trở thành nguồn động lực giúp anh kiên trì với chất liệu sơn mài, cho dù con đường này đòi hỏi vô vàn công sức và sự nhẫn nại.

“Nghệ thuật truyền thống chỉ thực sự sống khi nó có thể đối thoại với thời nay”.

Không chỉ dừng lại ở những giá trị truyền thống, anh còn luôn tìm kiếm cách đưa sơn mài vào đời sống đương đại. Với anh, nghệ thuật truyền thống chỉ thực sự sống khi nó có thể đối thoại với thời nay. Anh dành nhiều thời gian quan sát nhịp sống hiện đại để chắt lọc tinh thần thời đại, rồi hòa quyện vào chất liệu xưa, tạo nên những tác phẩm vừa quen vừa lạ, vừa truyền thống vừa hiện đại.

Không chọn cho mình một đề tài cố định, họa sĩ Nguyễn Mạnh Cường xem sáng tạo là một hành trình khám phá vô tận. Anh tâm sự: “Khi bắt đầu một bức tranh sơn mài thì nó luôn có một cái mới, mới từ đề tài, từ cách giải quyết vấn đề”. 

Họa sĩ Nguyễn Mạnh Cường và tác phẩm Thiền Sư

Chính sự không ngừng thử nghiệm và tìm tòi ấy đã giữ cho đam mê trong anh luôn cháy bỏng. Điều thu hút anh không phải là những gì đã đạt được, mà chính là “cái không làm được” - những thách thức mới luôn thôi thúc anh tiếp tục khám phá.

“Khi bắt đầu một bức tranh sơn mài thì nó luôn có một cái mới, mới từ đề tài, từ cách giải quyết vấn đề”.

Quá trình sáng tác của anh luôn bắt đầu từ cảm xúc và trải nghiệm cá nhân. Mỗi địa danh từng ghé qua, mỗi câu chuyện nghe được hay những khoảnh khắc tĩnh lặng trước một mái chùa cổ đều trở thành chất liệu quan trọng cho tác phẩm. Nhờ vậy, tranh của anh luôn mang lại cảm giác gần gũi, chân thật và thấm đẫm những suy tư sâu sắc về con người và văn hóa Việt.

Điều thu hút anh không phải là những gì đã đạt được, mà chính là “cái không làm được”

Qua lăng kính của phong cách hiện thực lãng mạn, với tông vàng chủ đạo giản dị nhưng giàu cảm xúc, anh khắc họa vẻ đẹp đời sống từ bên trong mỗi con người. Mỗi tác phẩm không đơn thuần là một bức tranh, mà là một câu chuyện đầy tĩnh lặng và chiều sâu về văn hóa, về đời sống tâm linh.

Tác phẩm Hoa Đăng (2015) về chủ đề nhã nhạc cung đình Huế
Tác phẩm Thiền Sư - một trong ba bức tranh về đề tài Phật giáo

Đối với Nguyễn Mạnh Cường, sơn mài không chỉ là một chất liệu đòi hỏi sự kiên nhẫn, mà còn là một phần của di sản văn hóa cần được gìn giữ và phát huy. Anh luôn trăn trở về việc nghiên cứu nghệ thuật truyền thống, để từ đó có thể sáng tạo nên những tác phẩm vừa mang hồn cốt dân tộc, vừa có tính hiện đại. Anh hy vọng sẽ có thêm nhiều thời gian và cơ hội để được đi, được khám phá, được tìm tòi thêm nhiều khía cạnh mới của chất liệu này.

Sơn mài không chỉ là một chất liệu đòi hỏi sự kiên nhẫn mà còn là một phần của di sản văn hóa cần được gìn giữ và phát huy

Có thể nói, Nguyễn Mạnh Cường không chỉ là một họa sĩ, mà còn là một người kể chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ sơn mài. Qua từng tác phẩm, anh đang âm thầm gìn giữ linh hồn Việt, đưa vẻ đẹp truyền thống đến gần hơn với công chúng, và chứng minh rằng sơn mài vẫn luôn có một sức sống mãnh liệt trong dòng chảy nghệ thuật hôm nay.

Một số tác phẩm khác của hoạ sĩ:
Tác giả: Hiền Giang
Ngày viết: 12/06/2025
Trang có Facebook Comments